DİSK’in kurucusu ve ilk Genel Başkanı
T. Maden-İş Sendikası Genel Başkanı
Kemal Türkler, 1926 yılında Denizli’de doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini oldukça zorlu koşullar altında Denizli’de tamamladı. Bir kır emekçisinin oğlu olan Türkler, yaz tatillerinde un fabrikasında çalıştı.
1947 yılında İstanbul’a gelerek Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu. Aynı yıl Bakırköy’de kurulu Emayetaş Fabrikası’nda işçi olarak çalışmaya başladı.
27 Temmuz 1947 tarihinde kurulan T. Maden-İş Sendikası’na üye olarak sendikal örgütlenme içinde yer aldı. Okul ile işçiliğin birlikte götürülmesinin olanaksız hale gelmesi nedeniyle 1949 yılında ikinci sınıftan ayrıldı. Sendikanın Bakırköy Şubesi’nin kurulmasının ardından 13 Eylül 1953’te yapılan ilk genel kurulda şubenin yönetim kurulu üyeliğine seçildi.
Hızla gelişen sendikal mücadelede gösterdiği başarı onu kısa süre içinde daha büyük görevlere hazırladı. 28 Mart 1958’de yapılan T. Maden-İş Genel Kurulu’nda sendikanın Genel Sekreterliği’ne getirildi.
Sendikanın kurucusu ve Genel Başkanı olan Yusuf Sıdal’ın artan rahatsızlığı nedeniyle görevinden ayrılması üzerine bu görevi Türkler üstlendi. Bu tarihten itibaren Kemal Türkler öldürülene dek , T. Maden-İş Sendikası’nın oy birliğiyle seçilen ve 27 yıl süren Genel Başkanlık görevini onurla taşıdı.
Yalnızca İstanbul’da örgütlü olan Sendika’nın 1958 yılındaki Genel Kurul’da alınan kararla ülke çapında örgütlemesinde büyük katkıları oldu.
TİP KURULUYOREkonomik mücadelenin, siyasal mücadeleyle desteklenmediği sürece başarılı olamayacağı düşüncesiyle yeni bir siyasi partinin oluşumu sürecine katıldı. 13 Şubat 1961’de Türkiye İşçi Partisi (TİP)’nin kurucusu oldu.
1952 yılında kurulan Türk-İş’e üye olan sendikasının uluslararası alanda da temsili için yoğun çaba sarf etti. Uluslararası sınıf dayanışmasına olan inancıyla sendikasının 9 Ekim 1960’da Uluslararası Maden İşçileri Federasyonu’na daha sonra da uluslararası sendikal hareketteki farklılaşmalar nedeniyle, 9 Eylül 1977’de “Dünya Sendikalar Federasyonu”na bağlı Uluslararası Maden İşçileri Sendikaları Birliği’ne üye olmasını sağladı.
TÜRK-İŞ’TE MUHALEFET HAREKETİ VE BÜYÜK AND
Giderek artan görüş farklılıkları nedeniyle Türk-İş yönetimiyle çatışmaların hızlanması üzerine muhalefet hareketinin öncülüğünü üstlendi. T. Maden-İş Sendikası’nın 26 Ocak 1966 tarihinde yapılan yönetim kurulu toplantısında alınan kararla (tarihi karar olarak anılmaktadır) Türk-İş yönetimine karşı muhalefet hareketini başlattı. Başlatılan muhalefet hareketine katılanlar “ Büyük And” adı verilen şu ilkeyi kabul etmişlerdir: “1961 Anayasa’sında yer alan ekonomik ve sosyal ilkelerin işçilerin yararına olan tüm hükümleri yaşama geçilmesi için and içeriz”.
SENDİKALARARASI DAYANIŞMA ANLAŞMASIMuhalefet hareketi kısa sürede meyvelerini verdi. Türk-İş’e üye T. Maden-İş, Basın-İş, Lastik-İş ve Gıda-İş sendikaları genel başkanları 15 Temmuz 1966’da “Sendikalararası Dayanışma Anlaşması” (SADA)’nı kamuoyuna açıkladı. 15 Ocak 1967’de toplanan ortak sendika temsilciler meclisi oybirliğiyle, Türk-İş’ten ayrılma ve yeni bir konfederasyon kurma kararı aldı.
VE DİSK KURULUYOR
12 Şubat 1967’de Çemberlitaş’taki Şafak Sinaması’nda toplanan T. Maden-İş, Gıda-İş, Basın-İş, Lastik-İş ortak genel kurulunda “Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu” (DİSK)’in kurulması kararı alındı. İlk Genel Başkanlığına Kemal Türkler’in seçildiği Konfederasyonun kuruluşu 13 Şubat 1967’de yapılan başvuru ile ilan edildi.
İlkeleri, mücadele anlayışı ve net sınıf tavrı ile DİSK, Kemal Türkler’in liderliğinde kısa sürede büyük bir gelişme kaydetti. Türkler, yeni başlayan süreçte Türkiye tarihine damgasını vuran etkinliklerle DİSK’in saygın bir yer edinmesini sağladı. Sınıf ve kitle sendikacılığı ilkelerini savundu. DİSK’in üye sayısının 500 bin çıkmasına büyük katkı verdi.
15-16 HAZİRAN GENEL DİRENİŞ
Tüm baskılara rağmen emekçiler için savunduğu ilkelerden taviz vermedi. Başta 15-16 Haziran olayları olmak üzere bir olay nedeniyle çeşitli kereler tutuklandı ve cezaevine girdi. Verdiği her mücadeleden başarıyla çıkan Türkler her seferinde haklılığını mahkeme kararıyla da perçinlemeyi bildi.
Emekçiler ve yoksul halkın aleyhine olan her konuda inatla mücadele verdi. Bunların başında artan ekonomik sıkıntılar ve silahlı saldırıların önlenmesi için düzenlenen “ Demokrasi mitingleri”; hak ve özgürlükleri kısıtlayan, Anayasal hakları engelleyen Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM)’nin kurulmasına karış “Genel Yas” eylemleri; tüm dünyada kutlanan işçi sınıfının uluslararası birlik ve mücadele günü 1 Mayıs’ın açık alanlarda, özgürce kutlanması; şiddet, baskı ve antidemokratik uygulamalara karşı tüm demokrasi güçlerinin ( Eylül 1977) Ulusal Demokratik Cephe altında toplanması çağrısı gelmektedir.
TÜRKLER 1977’DE GÖREVİ BAŞTÜRK’E DEVREDİYOR
Kemal Türkler, 26 Aralık 1977’de İstanbul, Harbiye Şehir Tiyatroları’nda toplanan DİSK 6. Genel Kurulu’nda kuruluşundan itibaren sürdüğü genel başkanlık görevini Abdullah Baştürk’e devretti.
T. Maden-İş Sendikası’nın 19 Aralık 1979’da toplanan 33. Genel Kurulu’nda Enternasyonal Marşı söylendiği gerekçesiyle Sıkıyönetim Mahkemesi tarafından Ocak 1980’de tutuklandı ve 1 ay sonra tahliye edildi.
TÜRKLER EVİNİN ÖNÜNDE VURULUYOR
Onurlu, inançla süren yaşamı 22 Temmuz 1980’de emeğe, halka, özgürlüklere, demokrasiye, insana düşman faşist katiller tarafından evinin önünde, eşinin, çocuklarının gözlerinin önünde katledildi. Cenazesi bir genel grev havasında yüzbinlerce emekçinin katıldığı ürpertici bir sessizlik içinde Muratpaşa Camii’nde yapılan törenin ardından Topkapı’da defnedildi.
Kemal Türkler’in ardından, başta eşi Sebahat Türkler olmak üzere, yakınları ve mücadele arkadaşları “Kemal Türkler Eğitim ve Kültür Vakfı” (KETEV) adıyla bir vakıf kurarak, çeşitli yayın ve etkinliklerle Kemal Türkler’in anısını yaşatıyorlar…
TÜRKLER’İN MADEN-İŞ’İNDEN, BİRLEŞİK METAL-İŞ’E
Birleşik Metal-İş Sendikası, geçmişi Türkiye sendikacılık hareketi tarihiyle özdeş sendikalardan biri olup, iki ayrı tarihsel birikimin birleşmesiyle oluşan bir sendikal örgüttür. Birleşik Metal-İş’i oluşturan sendikalardan ilki 1949 yılında kurulan Türkiye Maden-İş Sendikası’dır. Birleşik Metal-İş’i oluşturan sendikalardan diğeri 12 Eylül 1963 yılında kurulan Otomobil-İş Sendikası’dır. Bağımsız olarak faaliyet gösteren Otomobil-İş, 1980 MESS grup sözleşmelerinde T. Maden-İş ile eylembirliği yapmıştır. 1980 sonrasında DİSK'in kapatılması ile birlikte T. Maden-İş üyelerinin yöneldiği ve örgütlendiği bir sendika oldu. 1990 yılında Otomobil-İş, Çelik-iş ve Özdemir-İş Sendikalarının birleştirilmesi yönündeki aktif tutum gösteren Otomobil-İş, 1992 yılında DİSK ve bağlı sendikalar hakkındaki davaların beraatle sonuçlanması üzerine T.Maden-İş de 1992’de yeniden faaliyete geçti. 1992 yılında yeniden faaliyete geçen Türkiye Maden-İş Sendikası ile T. Otomobil-İş Sendikaları arasında birlik sürecinin tartışıldığı görüşmeler yapıldı.
Görüşmeler sonunda 4-5 Eylül 1993 tarihinde iki sendikanın birleşme genel kurullarının toplanmasıyla, birleşik sendika metal işçilerinin iradesi ile tarih sahnesindeki yerini aldı. Böylelikle, Kemal Türkler adıyla birlikte anılan T.Maden-İş sendikası, bugün Birleşik Metal-İş olarak sendikal faaliyetini sürdürüyor.