21 Şubat, 2005 CNNTürk
Şükrü Boraz: “Türkiye'de sakat insanın yaşaması için, ikinci bir ‘sakatlık’ getiriliyor. Hiçbir şey sakatlara göre değil...” |
Türkiye’nin yolları özellikle ortopedik ve görme
engellilere geçit vermiyor. Otobüs ve dolmuşları rahatlıkla kullanamayan
engelliler için, sinema ve tiyatro salonları ise ‘yasak bölge’.
Yedi yıl önce geçirdiği bir kaza sonucu tekerlekli sandalyeye mahkum olan Binnur
Semiz, hayata küsmeyen engellilerden biri. Aynı zamanda Türkiye Sakatlar Derneği
Başkan Yardımcısı olan Semiz, "tekme atmak istiyorum, herkese tekme atmak. Sakat
kalacağımı biliyordum, daha doktorlar söylemeden biliyordum. Bazı sorunları
yaşayacağımı tahmin ediyordum, ama bu kadar yaşayacağımı bilmiyordum" diyor.
Uluslararası standartlara
uyulmuyor
Yollar da özellikle ortopedik ve görme engellilere geçit vermiyor. Metroda ise
bazı duraklara asansör yapılmadığı için yeraltından yeryüzüne çıkmak neredeyse
imkansız.
Binnur Semiz, hayatının her alanında yaşadığı bu çaresizliği, "sakat olduğumu bu
zamanda anlıyorum ve kendime acıyorum. 1.75'lik boyumla oturuyorum. Ne aşağıya,
ne de yukarıya çıkabiliyorum. O zaman sakat olduğunuzu hissediyorsunuz"
sözleriyle anlatıyor.
Oysa uluslararası standartlara göre binaların, kamuya açık alanların ve
sokakların nasıl yapılacağı belli.
| Ortopedik engelli nüfus oranı | |||
| toplam | erkek | kadın | |
| doğuştan | 23.91 | 21.51 | 27.33 |
| sonradan | 73.70 | 76.17 | 69.21 |
Mimarlar Odası Başkan Yardımcısı Bülend Tuna, Türkiye Standartları Enstitüsü ile
Mimarlar Odası’nın hazırladığı standartlar bulunduğunu, ayrıca ortopedik
özürlülerin ulaşılabilir mekanlarının nasıl olması gerektiğini belirten
yayınların olduğunu, ancak bunların dikkate alınmadığını vurguluyor.
| Engelli nüfusun engel gruplarına göre dağılımı % | |||
| engel grubu | toplam | erkek | kadın |
| ortopedik | 1.25 | 1.48 | 1.02 |
| görme | 0.60 | 0.70 | 0.50 |
| işitme | 0.37 | 0.41 | 0.33 |
| dil-konuşma | 0.38 | 0.48 | 0.28 |
| zihinsel | 0.48 | 0.58 | 0.38 |
| diğer | 9.70 | 8.05 | 11.33 |
| toplam | 12.29 | 11.10 | 13.45 |
| Birden fazla engele sahip olanlar: %11.4 | |||
Tuna, bu standartlara uyulmasının isteğe bağlı olmaktan çıkarılıp zorunlu
tutulması gerektiğini, bu uygulamaya da kamu mekanlarının öncülük etmesi
gerektiğini düşünüyor.
Türkiye Sakatlar Derneği Başkanı Şükrü Boyraz da Türkiye’de sakat olmayı şu
sözlerle özetliyor: “Türkiye'de sakat insanın yaşaması için, ikinci bir
‘sakatlık’ getiriliyor. Hiçbir şey sakatlara göre değil...”