Engellilerde eğitim ve iş sıkıntısı

21 Şubat, 2005 CNNTürk

Yaklaşık 8.5 milyon engelli nüfusun 1 milyon 158 bini 18 yaşın altında

Okul çağındaki engelli çocukların yüzde 96'sı okullu olamıyor. Okuma şansına sahip olanların oranı ise sadece yüzde 4.

Gerekli eğitimi alamadıkları için de iş bulamayan engellilerin, sadece yüzde 1'i iş sahibi olabiliyor.

Nazlı Nur, okullu olmak istediği halde okuyamayan engellilerden biri. Zira, onun okumak için önce okulun merdivenlerini aşması gerekiyor. Ailesi bir okula başvurmuş, ancak ‘sizin çocuğunuzla uğraşamayız’ yanıtını almış.

Okul idaresi, Nazlı Nur’u birinci katta bir sınıfa değil, üçüncü ya da beşinci katta bir sınıfa vermeyi kabul etmiş. Nazlı’nın teyzesi, yeğenin sırtında okula taşımaya hazır, ama ne zamana kadar? Nazlı Nur gibi engellendiği için okula gidemeyen çocukların sayısı ise bir hayli yüksek.
 
Yaklaşık 8.5 milyon engelli nüfusun 1 milyon 158 bini 18 yaşın altında. Bu genç engelli nüfusun sadece yüzde 4.18’i eğitim olanağı bulabilmiş, okul çağındaki çocukların yüzde 96”sı ise eğitim alamıyor. Bunun nedeni ise, okula gidebilecek bedensel engellilere mimari koşulların izin vermemesi. Özel eğitime ihtiyaç duyan engelliler için de okul sayısı sınırlı.
 

Engelli nüfusun yaşa göre dağılımı
yaş grubu toplam erkek kadın
0-4 263,055 157,186 105,869
5-9 319,276 183,599 135,677
10-14 278,837 155,941 141,896
toplam 1,158,636 654,049 504,587


'Eğitim yoksa, iş de yok'

Egitimden yoksun kalan engellileri ‘çalışamama’ sorunu bekliyor. Bu nedenle, engelli nüfusun sadece yüzde 1’i istihdam edilebiliyor. Bunlar da çoğunlukla ailesinin yardımıyla kendi hesabına iş kuruyor veya özel sektörde yer buluyor.  
 

Engelli nüfusun istihdam durumu %
(12 yaş ve üstü)
  toplam erkek kadın
kamu sektörü 18.23 18.36 17.64
özel sektör 34.85 35.02 34.04
işveren 3.09 3.58 0.74
kendi hesabına 35.71 40.16 14.63
ücretsiz aile işçisi 8.11 2.87 32.96
bilinmeyen 0.02 0.02 0


Türkiye Sakatlar Konfederasyonu’nun İstihdamdan Sorumlu Genel Sekreteri Şükrü Boyraz, "sakat insanları çalışamaz, beslemelik olarak gördüğümüz için yüzde 1’lerde kalıyoruz. Bir ayrımcılıkla karşı karşıyayız. Sakat eğitilmediği için insanlık suçu işleniyor" diyerek, bu duruma tepki gösteriyor.

33 yaşındaki Songül, Zonguldak'ta ilkokulu zar zor bitirebilmiş. Ardından o da çoğu engelli gibi okul hayatına ‘ulaşım’ nedeniyle veda etmiş. 26 yaşında ise kaderini değiştirmeye karar vermiş ve tekrar okula girerek, ortaokul ve liseyi dışarıdan bitirmiş. Ancak diplomaları ‘yetersiz’ kaldığı için Zonguldak'ta iş bulamamış, şimdi şansını İstanbul'da deneyecek.

Oysa Songül devletin engelli kadrolarının boş olduğunu belirtiyor ve “kamu kuruluşlarında yüzde 4, özelde kadronun yüzde 3'ü engelli olmak zorunda. Kamuda 40 bin açık var. İstanbul anakent belediyesi, 138 memur
çalıştıracağına 25 memur çalıştırıyor" diyor.