9 MAYIS AVRUPA GÜNÜ KUTLANIYOR

Her şey, o gün başladı. Bugünkü Avrupa Birliği'nin oluşumuna yol açan, geniş kapsamlı bir Birliğin kurulmasının ardındaki fikirler ilk kez 9 Mayıs 1950 tarihinde Paris'te dile getirildi. Zamanın Fransız Dışişleri Bakanı Robert Schuman, istikrarsızlığın ve parçalanmanın eşiğine gelmiş olan ve Üçüncü Dünya Savaşı tehdidinin hüküm sürdüğü Avrupa'nın birleştirilmesi amacıyla kaleme aldığı ve kendi adıyla anılan 'Schuman Bildirgesi'ni, uluslararası basın kuruluşlarının önünde 9 Mayıs 1950'de okudu.

Bildirgede Schuman, Fransa, Almanya ve diğer Avrupa ülkelerine hitaben, kömür ve çelik üretimlerini tek bir çatı altında birleştirme çağrısı yapıyordu. Schuman, o zamanlar tüm askeri gücün temelini oluşturan kömür ve çelik sanayinin yönetiminden yükümlü olacak uluslarüstü bir Avrupa Kurumu'nun yaratılmasını teklif ediyordu. Schuman'ın bu teklifinin ardındaki düşünce, savaş sanayinin ana maddeleri olan kömür ve çeliğin üretim ve kullanım yetkisinin bütün olarak ortak bir Avrupa Yüksek Mercii'nin altında buluşturulması, Avrupa'nın birleşmesinde başarıya ulaşması ve gelecekteki olası bir Fransa-Almanya çatışmasının önlenmesi için yeni bir ekonomik ve politik çerçevenin gerekliliğine olan inancı idi. Bu inanç, daha sonraları Avrupa Birliği'ne üye olacak ülkelerin siyasi ve ekonomik açıdan büyük bir güç olmasına önemli katkılarda bulundu. Bu nedenle, 1985 yılında Milano Zirvesi'nde bir araya gelen AB liderleri, 9 Mayıs'ın her yıl 'Avrupa Günü' olarak kutlanmasına karar verdi.

Bugün artık 9 Mayıs Avrupa Günü, tek para birimi Euro, mavi zemin üzerindeki 12 sarı yıldızdan oluşan bayrağı ve Avrupa Marşı (Beethoven'in Dokuzuncu Senfonisi) ile birlikte Avrupa Birliği'nin simgelerinden biri oldu.

Avrupa Günü, AB'nin başarılarının ve 'barış, özgürlük, refah ve birlikte çalışma' olarak özetlenebilecek hedeflerinin kutlanması için bir fırsattır. Avrupa Günü, 'Farklılıkta Birleştik' şiarı altında bütünleşen farklı Avrupa ülkelerinden insanları ve kültürleri bir araya getiren etkinliklerin düzenlenmesi için bir fırsattır.

Örgütlü ve diri bir Avrupa'nın uygarlığa yapabileceği katkı, barışçıl ilişkilerin korunması ve sürdürülmesi için vazgeçilmezdir. Birleşik bir Avrupa için 20 yılı aşkın süredir önderlik rolünü üstlenen Fransa, barışa hizmeti daima temel amacı olarak benimsedi. Ancak birleşik Avrupa kurulamadı ve savaş çıktı.

Avrupa birden bire veya tek bir plana göre oluşturulamaz. Önce fiilî bir dayanışmayı yaratacak olan somut kazanımlarla kurulacaktır. Avrupa uluslarının bir araya gelmeleri, Fransa ile Almanya arasında çok uzun bir süreden beri var olan karşıtlığın ortadan kaldırılmasını gerektirir. Yapılacak her türlü girişim ilk önce bu iki ülkeyle ilgili olmalıdır.

Fransız Hükümeti'nin önerisi, diğer Avrupa ülkelerinin de katılımına açık bir kuruluş çerçevesinde, Fransız-Alman kömür ve çelik üretiminin bütün olarak ortak bir Yüksek Merci altında buluşturulmasıdır.

Kömür ve çelik üretiminin bu şekilde bir araya getirilmesi, Avrupa federasyonunun ilk adımı olarak ekonomik gelişme için gerekli ortak temellerin derhal atılmasını sağlayacak, böylece uzun süredir savaş mühimmatı üretimi yapan ve bundan hep zarar gören bölgelerin kaderini değiştirecektir.

Bu şekilde sağlanacak üretim dayanışması, Fransa ile Almanya arasında savaş çıkması ihtimalini sadece düşüncelerden silmekle kalmayacak, onu maddeten de imkansız kılacaktır. Katılmaya istekli bütün ülkelere açık olacak ve nihaî olarak tüm üye ülkelere sınaî üretimin temel unsurlarını aynı koşullarla sağlayacak olan bu güçlü ve üretken birim, ülkelerin iktisadî birleşmesinin gerçek temelini atacaktır.

Yaşam standartlarının yükseltilmesine ve barışçıl kazanımların geliştirilmesine katkı yapmayı amaçlayan bu üretim, herhangi bir ayrım veya istisna olmaksızın bir bütün olarak tüm dünyanın istifadesine sunulacaktır. [...]

Böylece, ortak bir ekonomik sistemin oluşturulması için ön koşul olan çıkar birlikteliği, basit ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmiş olacaktır; bu, uzun yıllardır kanlı savaşların yol açtığı bölünmeler nedeniyle birbirine düşman olan ülkeler arasında daha geniş ve derin bir birlikteliğin mayasını oluşturabilir.

Temel üretimin birleştirilmesi ve aldığı kararlar Fransa, Almanya ve diğer üye ülkeleri bağlayacak yeni bir Yüksek Mercii'nin kurulması ile, bu öneri, barışın korunması için elzem olan Avrupa federasyonunun oluşturulması yönündeki ilk somut temelin atılmasını sağlayacaktır.

Ortak Yüksek Mercii'ye verilecek görev, en kısa zamanda üretimin modernleştirilmesini ve üretim kalitesinin yükseltilmesini; kömür ve çeliğin Fransız ve Alman pazarları ile diğer üye ülkelerin pazarlarına aynı şartlarla arz edilmesini; diğer ülkelere ihracatın ortaklaşa geliştirilmesini; bu sektörlerde çalışan işçilerin yaşam koşullarının eşit düzeye getirilmesini ve yükseltilmesini sağlamak olacaktır.

Bu hedeflere ulaşmak için, üye ülkelerin halen üretimlerinin içinde bulunduğu çok farklı koşullar dikkate alınarak, bir üretim ve yatırım planının uygulanması, fiyatları eşit düzeye getirmek için dengeleyici mekanizmaların kurulması ve üretimin rasyonelleştirilmesini kolaylaştırmak amacıyla bir yeniden yapılandırma fonunun oluşturulması gibi bazı geçici tedbirlerin alınması önerilmektedir. Kömür ve çeliğin üye ülkeler arasındaki dolaşımında her türlü gümrük vergisi derhal kaldırılacak ve bunların farklı nakliye ücretlerinden etkilenmemesi sağlanacaktır. Üretimin en yüksek verimlilikle daha rasyonel dağılımını kendiliğinden sağlayacak koşullar süreç içinde oluşturulacaktır.

Dağıtım ve ulusal pazarların kullanılması üzerinde kısıtlayıcı uygulamalar getirme ve yüksek kâr oranlarını muhafaza etme eğiliminde olan uluslararası kartellerin aksine, ortak Yüksek Merci, pazarların birleşmesini ve üretimin genişlemesini sağlayacaktır.

Yukarıda tanımlanan temel ilkeler ve üstlenilen taahhütler, Devletler arasında imzalanacak ve onaylanmak üzere parlamentolara sunulacak olan antlaşmaların konusunu oluşturacaktır. Bu antlaşmaların uygulanmasına ilişkin ayrıntıları çözüme bağlamak için gerekli müzakereler, mutabakatla tayin edilen bir hakemin yardımıyla yürütülecektir. Bu hakem, varılan anlaşmaların öngörülen ilkelerle uyum içerisinde olup olmadığını tespit etme sorumluluğunu üstlenecek ve müzakerelerin kilitlendiği durumlarda hangi çözümün benimseneceğini kararlaştıracaktır. Uygulamadan sorumlu ortak Yüksek Merci, hükümetlerin eşit oranda temsil esasıyla atayacakları bağımsız kişilerden oluşacak ve yine hükümetlerin mutabakatıyla bir başkan seçilecektir. Mercii'nin kararları, Fransa, Almanya ve diğer üye ülkelerde uygulanma gücüne sahip bulunacak, kararlara itiraz olanağının sağlanması için ise uygun tedbirler alınacaktır.

Birleşmiş Milletlerin bir temsilcisi, merci nezdinde akredite edilecek ve yılda iki kez Birleşmiş Milletlere rapor vermekle yükümlü kılınacaktır. Raporda, söz konusu yeni organizasyonun çalışmaları hakkında bilgiler yer alacak, özellikle de belirli hedeflerini gerçekleştirmedeki başarı düzeyi belirtilecektir.

Yüksek Merci kurulması, işletmelerin mülkiyet yöntemlerine hiçbir şekilde halel getirmeyecektir. Ortak Yüksek Merci, görevlerini yerine getirirken, Uluslararası Ruhr Mercii'ne verilen yetkileri ve Almanya'nın tabi olduğu her türlü yükümlülüğü, bunlar yürürlükte kaldığı sürece dikkate alacaktır.'