25 Temmuz


1543 : Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu, Estergon'daki şiddetli çatışmaların ardından Avusturya ordusunu yenilgiye uğrattı. Estergon, Osmanlı yönetimine geçti.

1814 :
Robert Stevenson
'un yaptığı lokomotif çalıştırıldı.

1894 : Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Francis Ferdinand'I öldüren Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip doğdu.

1905 : 1981 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yazar Elias B. Canetti doğdu. Eserleriyle kalabalıkların duygularını, iktidarın yol açtığı ruhsal bozuklukları ve toplumla çatışma içindeki bireye ışık tutan Bulgar yazar 1981'de Nobel Edebiyat Ödülünün de sahibi.

                                                                                                                               yaşam özeti

1917 : Hollandalı dansöz Mata Hari, Fransız mahkemesi tarafından casusluk suçundan yargılanarak idama mahkum edildi.  (bilgi için)

1920 : Edirne’nin Yunanlılar tarafından işgal edilmesi.

1921 : Türk Ordusu Sakarya Nehri doğusuna çekildi.

1931 : Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu  kabul edildi. Yeni kanun "hilafet", "saltanat", "anarşizm", "komünizm" yanlısı yayınlara ilk kez açık yasak getiriyor, hükümete de "ülke çıkarlarına ters düşme" durumunda yayınları "geçici kapatma" yetkisi tanıyordu. Basın üzerinde denetimi arttıran bu yasaya karşı çıkan tek milletvekili, gazeteci Hakkı Tarık Bey (Us) oldu.

1933 : Lev Troçki sığınmacı olarak İstanbul, Heybeliada'dan Fransa'ya gitti.

1934 : Avusturya başbakanı Englebert Dollfuss ülkesindeki Naziler tarafından Viyana'da öldürüldü.

1936 : Adolf Hitler İtalya'nın Habeşistan'ı ilhakını tanıdı.

1941 : Bozkurt dergisi yeniden kapatıldı. Aşırı Türkçü bulunan dergide ırk unsuru Türkleri birleştiren en önemli etken olarak görülüyordu.

1943 : Benito Mussolini'nin iktidardan düşürülmesiyle faşizm İtalya'da yasadışı ilan edildi.

1950 : Bakanlar Kurulu 25 Temmuz 1950'de Kore'ye 4 bin 500 kişilik bir askeri birlik göndermeye karar verdi.
İlk birlik 17 ekimde Kore'ye ulaştı.

1951 : Atatürk Kanunu 25 Temmuz 1951'de Meclis'te kabul edildi. Amaç, Atatürk devrimlerini korumak, Atatürk heykel ve anıtlarına saldırıların önüne geçmek.

1951 :
Şair Nazım Hikmet Ran, Türk vatandaşlığından çıkarıldı.


1956 : 'Andrea Doria' adlı İtalyan gemisi, Atlas Okyanusu'nda bir İsveç şilebi ile çarpıştıktan sonra battı. Bin 706 yolcu taşıyan geminin geçirdiği kazada 51 kişi öldü.

1957 : Askeri bir uçak Bursa'da düştü: 15 ölü, 19 yaralı.

1958 : Sovyetler Birliği Türkiye'ye bir nota verdi; Türkiye'nin Irak'a girmesi kötü sonuçlar doğurur.

1959 : Türkiye Kerkük Türkmenleri için Irak'tan teminat istedi.

1962 : Maliye Bakanı Ferit Melen, "Türkiye'siz bir Avrupa siyasi ve iktisadi birliği kuvvetli bir birlik olamaz" dedi. Aynı gün İzmir'de temizlik işçileri yarım gün iş bıraktılar.

1967 : Anayasa Mahkemesi sosyalizmin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi.

1967 : Papa VI. Paulus, gayri resmi bir ziyaret için Türkiye'ye geldi. Meryem Ana Evi'ne de giden Papa'nın, Fener Rum Patriği Athenegoras'ı ziyaret etmesi, 913 yıldır süregelen Katolik-Ortodoks kiliseleri arasındaki dargınlığı sona erdirdi.

1968 : 25 Temmuz 1968'de; İstanbul'da polis öğrencilere müdahale etti; 30 öğrenci ve 20 polis yaralı.

1973 : Türkiye Barolar Birliği Genel Başkanı Profesör Faruk Erem Üniversite özerkliğinin gasp edildiği gerekçesiyle öğretim üyeliğinden istifa etti.

1974 : Oyun yazarı İsmet Küntay, 51 yaşında öldü. Yazar, "403. Kilometre", "Evler Evler" , "Tozlu Çizmeler oyunlarıyla" tanınmıştı. İsmet Küntay Tiyatro Ödülü her yıl 25 Temmuz'da veriliyor.

1975 : Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu.

1978 : Dünyanın ilk tüp bebeği Louise Brown İngiltere'de doğdu.

1979 : Adalet partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel "Evhama gerek yok. Milliyetçi Hareket Parti'sini kullanacak kadar kötü adam değilim" dedi.

1984 : Gencay Gürün İstanbul Şehir Tiyatroları genel sanat yönetmenliğine atandı.

1987 :
Gazeteci ve karikatürist Hüseyin Hulki Onaran öldü. Onaran Akbaba, Varlık, Doğan Kardeş , Akşam ve Cumhuriyet gazetelerinde çalışmıştı.

1990 : Kısa adı HEP olan Halkın Emek Partisi milletvekillerinin İstanbul'dan Diyarbakır'a "Onurlu ve özgür yaşam" yürüyüşü Diyarbakır'da 10 bin kişinin katıldığı mitingle tamamlandı.

1990 : Türkiye ile KKTC arasındaki pasaport uygulaması kaldırıldı.

1992 : Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani'ye diplomatik Türk pasaportu verildiği açıklandı. Aynı gün Türkiye'de Atatürk Barajı'nın iki ünitesi açıldı.

1992 : Dünyanın en büyük altıncı barajı Atatürk Barajı Hidroelektrik Santralı'nın birinci ve ikinci üniteleri hizmete girdi.

1994 : Ürdün Kralı Hüseyin ile İsrail Başbakanı Yitzak Rabin savaş durumunu sona erdiren deklarasyonu imzaladılar.

1994 : Gelibolu Yarımadası'nda 2000 hektarlık orman alanı yandı.

1995 : İstanbul Kumkapı'daki bir lokantada yemek yiyen 4 kadın yan masadaki erkeklerin tacizine uğradı. Kadınların kendilerini savunma girişimi tartışmaya yol açtı. Zeynep Uludağ'ın yan masadaki 3 erkekten İsmail Kızılkaya'yı bıçaklayarak öldürdüğü açıklandı.

1995 : Gümüşhane Barosu Başkanı Ali Günday türbanlı iki kadın avukatı barodan attırdığı gerekçesiyle öldürüldü.

1996 : Cezaevlerinde süren ölüm orucunun 67. gününde Hüseyin Demircioğlu, Ali Ayata ve Müjdat Yanat öldüler. 5 bin kişi İstanbul Sultanahmet'te Adalet Bakanlığı'nı protesto etti.

1998 : Burdur Cezaevi'nden bir süre önce firar eden organize suç örgütü elebaşı Kürşat Yılmaz, Bulgaristan'ın Başkenti Sofya yakınlarında yakalandı.

2000 : Bir Concorde uçağı Paris'ten kalkıştan kısa bir süre sonra düştü; 100 yolcu ve 9 mürettebattan kurtulan olmadı.

2005 : Mustafa Bumin'in yaş haddinden emekliye ayrılmasıyla boşalan Anayasa Mahkemesi Başkanlığına 59'uncu turda Tülay Tuğcu seçildi. Tuğcu, yüksek mahkemenin ilk kadın başkanı oldu.