|
25 Temmuz |
1543
: Kanuni
Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu, Estergon'daki şiddetli
çatışmaların ardından Avusturya ordusunu yenilgiye uğrattı. Estergon,
Osmanlı yönetimine geçti.
1814 : Robert Stevenson'un
yaptığı lokomotif çalıştırıldı.
1894 : Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Francis Ferdinand'I öldüren Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip doğdu.
| 1905 : 1981 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yazar Elias B. Canetti doğdu. Eserleriyle kalabalıkların duygularını, iktidarın yol açtığı ruhsal bozuklukları ve toplumla çatışma içindeki bireye ışık tutan Bulgar yazar 1981'de Nobel Edebiyat Ödülünün de sahibi. |
![]() |
1917 : Hollandalı dansöz Mata Hari, Fransız mahkemesi tarafından casusluk suçundan yargılanarak idama mahkum edildi. (bilgi için)
1920 : Edirne’nin Yunanlılar tarafından işgal edilmesi.
1921 : Türk
Ordusu Sakarya Nehri doğusuna çekildi.
1931
: Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu
kabul edildi. Yeni kanun "hilafet", "saltanat", "anarşizm",
"komünizm" yanlısı yayınlara ilk kez açık yasak getiriyor, hükümete
de "ülke çıkarlarına ters düşme" durumunda yayınları "geçici
kapatma" yetkisi tanıyordu. Basın üzerinde denetimi arttıran bu yasaya karşı
çıkan tek milletvekili, gazeteci Hakkı Tarık Bey (Us) oldu.
1933 : Lev Troçki sığınmacı olarak İstanbul,
Heybeliada'dan Fransa'ya gitti.
1934 : Avusturya başbakanı Englebert
Dollfuss ülkesindeki Naziler tarafından Viyana'da öldürüldü.
1936 : Adolf Hitler İtalya'nın Habeşistan'ı
ilhakını tanıdı.
1941 : Bozkurt dergisi yeniden kapatıldı.
Aşırı Türkçü bulunan dergide ırk unsuru Türkleri birleştiren en önemli
etken olarak görülüyordu.
1943 : Benito Mussolini'nin iktidardan düşürülmesiyle
faşizm İtalya'da yasadışı ilan edildi.
1950 : Bakanlar Kurulu 25 Temmuz 1950'de
Kore'ye 4 bin 500 kişilik bir askeri birlik göndermeye karar verdi.
İlk birlik 17 ekimde Kore'ye ulaştı.
1951 : Atatürk Kanunu 25 Temmuz 1951'de
Meclis'te kabul edildi. Amaç, Atatürk devrimlerini korumak, Atatürk heykel ve
anıtlarına saldırıların önüne geçmek.
1951 :
Şair Nazım Hikmet Ran, Türk vatandaşlığından çıkarıldı.
1956 :
'Andrea Doria' adlı İtalyan gemisi, Atlas Okyanusu'nda bir İsveç
şilebi ile çarpıştıktan sonra battı. Bin 706 yolcu taşıyan geminin
geçirdiği kazada 51 kişi öldü.
1957 : Askeri bir uçak Bursa'da düştü:
15 ölü, 19 yaralı.
1958 : Sovyetler Birliği Türkiye'ye bir
nota verdi; Türkiye'nin Irak'a girmesi kötü sonuçlar doğurur.
1959 : Türkiye Kerkük Türkmenleri için
Irak'tan teminat istedi.
1962 : Maliye Bakanı Ferit Melen, "Türkiye'siz
bir Avrupa siyasi ve iktisadi birliği kuvvetli bir birlik olamaz" dedi.
Aynı gün İzmir'de temizlik işçileri yarım gün iş bıraktılar.
1967 : Anayasa Mahkemesi sosyalizmin
Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi.
1967 :
Papa VI. Paulus, gayri resmi bir ziyaret
için Türkiye'ye geldi. Meryem Ana Evi'ne de giden Papa'nın, Fener Rum Patriği
Athenegoras'ı ziyaret etmesi, 913 yıldır süregelen Katolik-Ortodoks kiliseleri
arasındaki dargınlığı sona erdirdi.
1968 : 25 Temmuz 1968'de; İstanbul'da
polis öğrencilere müdahale etti; 30 öğrenci ve 20 polis yaralı.
1973 : Türkiye Barolar Birliği Genel Başkanı
Profesör Faruk Erem Üniversite özerkliğinin gasp edildiği gerekçesiyle
öğretim üyeliğinden istifa etti.
1975 : Türkiye İncirlik dışındaki bütün
Amerikan üslerine el koydu.
1978 : Dünyanın ilk tüp bebeği Louise
Brown İngiltere'de doğdu.
1979 : Adalet partisi Genel Başkanı Süleyman
Demirel "Evhama gerek yok. Milliyetçi Hareket Parti'sini kullanacak
kadar kötü adam değilim" dedi.
1984 : Gencay Gürün İstanbul Şehir
Tiyatroları genel sanat yönetmenliğine atandı.
1987 : Gazeteci
ve karikatürist Hüseyin Hulki Onaran öldü. Onaran Akbaba, Varlık, Doğan
Kardeş , Akşam ve Cumhuriyet gazetelerinde çalışmıştı.
1990 : Kısa adı HEP olan Halkın Emek Partisi milletvekillerinin İstanbul'dan Diyarbakır'a "Onurlu ve özgür yaşam" yürüyüşü Diyarbakır'da 10 bin kişinin katıldığı mitingle tamamlandı.
1990 : Türkiye ile KKTC
arasındaki pasaport uygulaması kaldırıldı.
1992 : Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut
Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani'ye
diplomatik Türk pasaportu verildiği açıklandı. Aynı gün Türkiye'de Atatürk
Barajı'nın iki ünitesi açıldı.
1992 :
Dünyanın en büyük altıncı barajı Atatürk Barajı Hidroelektrik
Santralı'nın birinci ve ikinci üniteleri hizmete girdi.
1994 : Ürdün Kralı Hüseyin ile
İsrail Başbakanı Yitzak Rabin savaş durumunu sona erdiren
deklarasyonu imzaladılar.
1994 : Gelibolu Yarımadası'nda 2000
hektarlık orman alanı yandı.
1995 : İstanbul Kumkapı'daki bir
lokantada yemek yiyen 4 kadın yan masadaki erkeklerin tacizine uğradı. Kadınların
kendilerini savunma girişimi tartışmaya yol açtı. Zeynep Uludağ'ın yan
masadaki 3 erkekten İsmail Kızılkaya'yı bıçaklayarak öldürdüğü açıklandı.
1995 : Gümüşhane Barosu Başkanı Ali Günday
türbanlı iki kadın avukatı barodan attırdığı gerekçesiyle öldürüldü.
1996 : Cezaevlerinde süren ölüm
orucunun 67. gününde Hüseyin Demircioğlu, Ali Ayata ve Müjdat
Yanat öldüler. 5 bin kişi İstanbul Sultanahmet'te Adalet Bakanlığı'nı
protesto etti.
1998 :
Burdur Cezaevi'nden bir süre önce firar eden
organize suç örgütü elebaşı Kürşat Yılmaz, Bulgaristan'ın Başkenti Sofya
yakınlarında yakalandı.
2000 : Bir Concorde uçağı
Paris'ten kalkıştan kısa bir süre sonra düştü; 100 yolcu ve 9 mürettebattan
kurtulan olmadı.
2005 : Mustafa Bumin'in yaş haddinden emekliye ayrılmasıyla boşalan Anayasa Mahkemesi Başkanlığına 59'uncu turda Tülay Tuğcu seçildi. Tuğcu, yüksek mahkemenin ilk kadın başkanı oldu.